فصلنامه رهیافت
صاحب امتیاز حقوقی: مرکز تحقیقات سیاست علمی کشور
مدیر مسئول: محمد ابویی اردکان
سردبیر: محمد امین قانعی رادمحمد امین قانعی راد
آدرس وب سایت اصلی: http://rahyaft.nrisp.ac.ir
ISSN: 9026 - 1027
E-ISSN: در حال انتظار
نمایه نامه ها ISC,Magiran,noormags
فهرست مقالات , سال 1396,دوره27 شماره 2
نویسندگان: ناصر علی عظیمی(*) , سجاد برخورداری
کلیدواژه ها: جامعه دانش, جامعه دانش, اقتصاد دانش‌محور, ظرفیت جذب, جهش, نهادهای جامعه, اقتصاد دانش‌محور
دوره:  27 | شماره:  2 | تاریخ:  1396/6/25
: 9
: 3
: 0

حرکت به سمت جامعه دانش و اقتصاد دانش‌محور نه‌تنها به‌عنوان یک نیاز اساسی برای کشورهای در حال توسعه مانند ایران به‌شمار می‌آید، بلکه اجتناب از حرکت به سمت چنین جامعه‌ای، کاهش قابل توجه توان رقابتی را موجب خواهد شد. با توجه به نیاز اقتصاد کشور برای حرکت از اقتصاد سنتی منابع‌محور به سمت اقتصاد دانش‌محور، توجه به تجربه کشورهای مختلف می‌تواند خطای انتخاب مسیرهای حرکتی را کاهش دهد. این مقاله با هدف شناخت تجربه‌ای از کشورهای در حال توسعه با تأکید بر کشورهای عربی در جهت حرکت به سمت جامعه دانش و اقتصاد دانش‌محور، چارچوب کلی حرکت جامعه ایران به سمت جامعه دانش و اقتصاد دانش‌محور را طراحی می‌کند. نتایج مقاله نشان می‌دهد توجه به ایجاد زیرساخت‌های ارتباطاتی و اطلاعاتی، گسترش دوره‌های آموزشی کوتاه‌مدت، تلاش برای تولید کالاها و خدمات دانش‌محور، تلاش برای بازتعریف تولید محصولات بر پایه دانش و در کنار آن‌ها ایجاد نهادهای اجتماعی، فرهنگی و سیاسی نقش اساسی در حرکت کشورهای عربی داشته است. چنین نگاهی به جامعه دانش و اقتصاد دانش‌محور می‌تواند تجربه خوبی برای ایران باشد

نویسندگان: داراب احمدوند(*) , غلامعلی طبرسا
کلیدواژه ها: مدیریت دانش, کسب دانش, نگه‌داری دانش, انتقال دانش, به‌کارگیری دانش
دوره:  27 | شماره:  2 | تاریخ:  1396/6/25
: 8
: 1
: 0

رشد بالای دانش در حوزه‌های گوناگون به ایجاد تغییرات فزاینده در محیط سازمان‌ها منجر شده که فرصت‌ها و تهدیدهایی را به دنبال داشته است. از جمله علل اصلی این تغییرات رو به رشد، بهرهگیری از خلاقیت‌ها و نوآوری ناشی از دانش و تجربیات کسب شده توسط سازمان، تلفیق، تقویت و به‌کارگیری مستمر آن‌ها است. هدف این پژوهش بررسی، اولویت‌بندی و مقایسه ابعاد اصلی چرخه مدیریت دانش در وضعیت موجود و مطلوب یک سازمان پروژه‌محور، و به‌تبع آن شناسایی ابعاد مهم‌تر و مؤثرتر بر مدیریت دانش و ارائه راهکارهایی کارامد به‌منظور ارتقا و توسعه سطح مدیریت دانش سازمانی است. پژوهش از نظر هدف، کاربردی و از نظر روش تحقیق و شیوه گردآوری اطلاعات، توصیفی - پیمایشی است. نمونه آماری پژوهش 103 نفر از کارکنان مرتبط با پروژه‌های شرکت مهندسین مشاور نوی است که به روش نمونه‌برداری تصادفی ساده انتخاب شده‌اند. برای جمع‌آوری اطلاعات مربوط به مبانی نظری از روش مطالعات کتابخانه‌ای و برای جمع‌آوری داده در مورد فرضیات پژوهش از توزیع پرسش‌نامه بسته استفاده شده است. نتایج حاصل از تجزیه و تحلیل فرضیات پژوهش حاکی از وجود تفاوت در اولویت‌بندی و در نتیجه اهمیت ابعاد مختلف چرخه مدیریت دانش و شاخص‌های هر یک در شرایط موجود و مطلوب جامعه آماری موردنظر بوده و نمایانگر لزوم اصلاح برنامه‌ریزی فرایندهای اصلی چرخه مدیریت دانش و شاخص‌های مهم‌تر و اثرگذارتر بر هر یک است. بالاترین اولویت در وضعیت موجود جامعه آماری موردنظر به فعالیت اکتساب و خلق دانش و در شرایط مطلوب به فعالیت به‌کارگیری و کاربرد دانش مربوط است

نویسندگان: حمید کاظمی(*) , شهره نصري نصرآبادي
کلیدواژه ها: مدیریت منابع انسانی , هم‌سویی راهبردی, آسیب‌شناسی منابع انسانی, استاندارد 34000،, مراکز پژوهشی
دوره:  27 | شماره:  2 | تاریخ:  1396/6/25
: 7
:
: 0

با پررنگ شدن نقش دانش در اقتصاد، تجارت و فرایندهای مدیریتی، سرمایه‌های فکری شرکت‌ها بیش از پیش اهمیت یافتند. بنابراین مدیریت منابع انسانی به‌عنوان سرمایه‌های فکری و محوری که اهرم تحقق اهداف کلان در هر سازمان هستند، یکی از مهمترین چالش‌های مدیریت در سازمان‌های امروزی است. اجرای این مهم در مراکز پژوهشی بخش دولتی هم به‌دلیل وجود قوانین خاص و عام حاکم بر سازمان و هم از حیث ساختار متفاوت نظام مدیریت منابع انسانی در مراکز پژوهشی، دارای محدودیت‌های مضاعفی است. بنابراین برای مقابله با چالش‌ها، ضرورت آسیب‌شناسی این حوزه در دوره‌های مناسب در سازمان‌ها وجود دارد تا سازمان اطمینان یابد که به شایستگی در رسیدن به اهداف راهبردی و اجرای برنامه‌های راهبردی موفق بوده است. از جمله اهداف اصلی این مقاله که حاصل یک پژوهش کاربردی است، شامل آسیب‌شناسی حوزه منابع انسانیِ مرکز تحقیقات سیاست علمی کشور با استفاده از استاندارد 34000، تعیین سطح بلوغ سازمان، ارائه راهکارهایی برای بهبود فرایندها و در نهایت بررسی مسائل موجود در فرایندهای ضعیف سازمان است

نویسندگان: سعیده ابراهیمی, فاطمه ستاره(*)
کلیدواژه ها: انواع مهاجرت علمی, برون‌دادهای علمی, پژوهشگران ایرانی, پایگاه isi
دوره:  27 | شماره:  2 | تاریخ:  1396/6/25
: 3
:
: 0

هدف اصلی پژوهش، بررسی تأثیر مهاجرت بر برون‌دادهای علمی در میان پژوهشگران ایرانی در بازه زمانی
2001 تا 2013 است. پژوهش حاضر از نوع پیمایشی با رویکرد تحلیل استنادی و وب‌سنجی است. همچنین جامعه مورد مطالعه در این پژوهش، 7000 نفر از نویسندگان ایرانی دارای مقاله در پایگاه ISI هستند که بنابر جدول مورگان حدود 400 نفر از این نویسندگان به‌عنوان نمونه، مورد بررسی قرار گرفتند. نتایج نشان داد که نیمی از مهاجران ایرانی هم‌زمان بین ایران و خارج از کشور فعالیت دارند. همچنین غالب مهاجران ایرانی را مردان تشکیل داده‌اند که مهاجرت خود را از مراکز دانشگاهی به سمت آمریکا آغاز کرده‌اند. سایر یافته‌ها نیز بیان می‌کند که میزان رشد کیفی تولیدات مهاجران با رشد کمی آن‌ها همراه نبوده است. بر این اساس، به سیاست‌مداران توصیه می‌شود تا با نظرسنجی دقیق از پژوهشگران، جریان مهاجرت را به نفع کشور مبدأ و در راستای افزایش کمی و کیفی تولیدات علمی کشور سوق دهند. 

نویسندگان: بهمن فکور(*)
کلیدواژه ها: ارزش‌گذاري فناوري, فناوري‌های در مراحل اوليه توسعه, تحليل درآمدهاي آينده
دوره:  27 | شماره:  2 | تاریخ:  1396/6/25
: 3
:
: 0

با گسترش رویکرد به تجاری‌سازی نتایج تحقیقات در دانشگاه‌ها و مراکز پژوهشی کشور، نیاز این مؤسسات به زیرساخت‌های لازم برای فعالیت‌های تجاری‌سازی آشکار شده و لزوم توجه سیاست‌گذاران توسعه فناوری به رفع این نیازها روشن‌تر می‌شود. ارزش‌گذاری فناوری از جمله ابزارهای مورد نیاز مؤسسات دانشگاهی و فناوری در هرگونه انتقال فناوری از این مؤسسات است. ماهیت موضوعی ارزش‌گذاری فناوری و تأثیرپذیری آن از عوامل و شرایط محیطی، انجام آن را با دشواری‌های فراوانی روبه‌رو می‌سازد. افزایش کار علمی در این زمینه می‌تواند دسترسی متقاضیان این حوزه را به روش‌های کاربردی فراهم ساخته و کاهش مشکلات آن‌ها در ارزش‌گذاری را به همراه داشته باشد. این مقاله تلاش دارد با اشاره اجمالی به اصول اولیه ارزش‌گذاری فناوری، فناوری‌های حاصل از دانشگاه‌ها و مراکز پژوهشی را که ویژگی اصلی آن‌ها قرار داشتن در مراحل اولیه توسعه است در مرکز توجه خود قرار دهد و چارچوبی را برای ارزش‌گذاری این نوع فناوری‌ها ارائه دهد. در این کار تلاش شده است چارچوب حاصل ضمن بهره بردن از مؤلفه ارزش پایه، تکیه اصلی خود را به تحلیل درآمد‌های آتی فناوری قرار دهد و در عین حال تأثیر ویژگی‌های خاص فناوری را در ارزش‌گذاری آن دخالت دهد.

نویسندگان: زهرا محمد هاشمی(*)
کلیدواژه ها: همکاری دانشگاه و صنعت, نظام نوآوری, مارپیچ سه¬گانه, کانون¬های هماهنگی دانش، صنعت و بازار, نهادهای واسطه¬ای
دوره:  27 | شماره:  2 | تاریخ:  1396/6/25
: 4
:
: 0

ﭘﻴـﺸﺮﻓﺖ فناوری تنها ﺑـﻪ کارکرد داﺧﻠﻲ صنایع واﺑﺴﺘﻪ نبوده و ﻣﺘﺄﺛﺮ از تعامل و رواﺑﻂ ﻣﺘﻘﺎﺑﻞ ﺑﻨﮕﺎه‌ها ﺑﺎ داﻧﺸﮕﺎه‌ها و ﺳﺎزﻣﺎن‌های ﻣـﺮﺗﺒﻂ دیگر است. در اﻗﺘـﺼﺎد ﻣﺒﺘﻨـﻲ ﺑـﺮ داﻧـﺶ، ﻫﻤﻜـﺎری ﺳـﻪ رﻛـﻦ اﺳﺎﺳـﻲ (داﻧﺸﮕﺎه‌ها و ﺳﺎزﻣﺎن‌های ﺗﺤﻘﻴﻖ و ﺗﻮﺳﻌﻪ، ﺑﺨـﺶ ﺻـﻨﻌﺖ و دوﻟﺖ) ﺑﻪﻣﻨﻈﻮر ﺗﻮﺳـﻌﻪ ﻓﻨﺎوری مورد تأکید بوده و یکی از سیاست‌های دولت‌ها به‌منظور تقویت ارتباط بین این ارکان، ﻃﺮاﺣـﻲ و ایجاد نهادهای واسطه‌ای است.

در ﻣﻘﺎﻟﻪ ﺣﺎﺿﺮ ضمن مرور بر اﻧﻮاع اﻟﮕﻮﻫﺎ و ﻧﻈﺮﻳﻪ‌ﻫﺎی ارتباط بین دانشگاه و صنعت از ﺟﻤﻠﻪ اﻟﮕﻮی ﺧﻄﻲ ﻧـﻮآوری، ﻧﻈـﺎم ﻧـﻮآوری و ﻣـﺪل ﻣﺎرﭘﻴﭻ ﺳﻪ‌ﮔﺎﻧﻪ، ﺳﻴﺮ ﺗﺤﻮلات در ﺗﻌﺎﻣﻞ ﺳﻪ ﻧﻬﺎد داﻧﺸﮕﺎه، دوﻟﺖ و ﺻﻨﻌﺖ در اﻳﺮان در قالب ایجاد نهادهای واسطه‌ای بررسی می‌شود، سپس ضمن شناسایی کارکردهای اصلی نهادهای واسطه‌ای، ﺑـﺎ اﻧﺠـﺎم ﻣﻮردﻛﺎوی سیاست ایجاد نهاد واسطه‌ای «کانون هماهنگی دانش، صنعت و بازار»، اﻟﮕﻮﻫﺎی ﺣﺎﻛﻢ و کارکردهای این نهاد واسطه‌ای مورد تحلیل قرار خواهد گرفت.

نویسندگان: امین پژوهش جهرمی(*)
کلیدواژه ها: بیانیه مأموریت, تحلیل محتوا, دانشگاه‌های برتر ایران و جهان
دوره:  27 | شماره:  2 | تاریخ:  1396/6/25
: 3
: 1
: 0

هدف از مقاله حاضر، احصای مؤلفه‌های تشکیل‌دهنده بیانیه مأموریت دانشگاه‌های برتر ایران و جهان است. این پژوهش از نظر هدف، کاربردی و از نظر نوع تحلیل، محتوای کمّی است. جامعه آماری مورد بررسی این پژوهش، کلیه دانشگاه‌های برتر ایران و جهان است که توسط سایت‌های معتبر (ISC برای دانشگاه‌های داخل ایران و QS برای دانشگاه‌های خارج از ایران) رتبه‌بندی شده‌اند. روش نمونه‌گیری از نوع هدفمند بوده که در این راستا دَه دانشگاه برتر داخلی و خارجی از فهرست رتبه‌بندی انتخاب شده‌اند. نتایج پژوهش بیانگر آن است که در نگارش بیانیه مأموریت، تفاوت معنی‌داری میان دانشگاه‌های برتر داخلی و خارجی، در مواردی همچون در نظر گرفتن نقش دولت، رضایت دانشجویان، هدف «کنترلی» و «انگیزه‌بخشی» بیانیه مأموریت وجود دارد.