فهرست مقالات , سال 1390,دوره21 شماره 49 XML
نویسندگان: پريسا رياحي(*) , شعبان الهي
کلیدواژه ها: سنجش نوآوري, نماگرهاي علم و فناوري و نوآوري, كشورهاي در حال توسعه, ايران
دوره:  21 | شماره:  49 | تاریخ:  1390/6/16
: 21
:
: 0

نماگرهای علم، فناوری و نوآوری مهم ترین منابع اطلاعاتی برای تصمیمگیریهای کاربران مختلف از جمله سیاستگذاران هستند. طراحی مسیر حرکت به سمت هدف مطلوب بدون شناخت کافی از وضعیت موجود و ارزیابی اقدام های قبلی امکان پذیر نیست و نماگرها علائم راهنما و ابزار ارزیابی هستند. این مقاله با هدف بررسی تناسب نماگر های مورد استفاده توسط سیاستگذاران علم، فناوری و نوآوری در ایران، ابتدا به بررسی مسیر ایجاد و تکامل نماگرها و دستنامه های استاندارد علم، فناوری و نوآوری پرداخته و سپس با تکیه بر مباحث نظری و بررسی اسناد سیاست گذاری، تناسب نماگرهای مورد استفاده در ایران را مورد بحث قرار داده است . توجه طراحان نماگرها و پیمایشها در ایران بیشتر معطوف بر نماگرهای علم و فناوری است و با وجود اهمیت بالای نوآوری در توسعه اقتصادی و رسیدن به جامعه دانشی، فعالیت های نوآوری مورد غفلت قرار گرفته اند. دوری مراکز سیاستگذاری علم، فناوری و نوآوری در ایران از بنگاهها که محور رویکرد سیستمی به نوآوری هستند و همچنین سابقه طولانی رویکرد خطی و عرضه محور به نوآوری در این غفلت مؤثر است.

نویسندگان: محمدامين قانعي راد, عليرضا محمدي(*) , نسرين بيگدلو
کلیدواژه ها: سياست علم و فناوري, نظام علم و فناوري, سياستگذاري بخش عمومي, الگوهاي تعاملي, پشتيباني پژوهشي, پشتيباني اجرايي.
دوره:  21 | شماره:  49 | تاریخ:  1390/6/16
: 16
:
: 2

فرایندهای سیاستگذاری علم و فناوری علاوه بر شوراها، کمیسیون ها و کمیته های تصمیم گیری که اغلب از مسئولا ن رده های بالا در بخش های مرتبط با فعالیت های علم و فناوری و نیز از دانشمندان و پژوهشگران برجسته در حوز ه های گوناگون علم و فناوری تشکیل می شود، به دو پیکرة پژوهشی و اجرایی نیز نیاز دارند. تعامل مؤثر و مناس ب بین شوراهای عالی سیاستگذار علم و فناوری با نهادهای پشتیبان پژوهشی و پشتیبان اجرایی می تواند به تدوین سیاست های مؤثر و کارا منجر شود. این مقاله به بررسی الگوهای نظام سیاستگذاری و پس از آن بررسی الگوهای تعامل نهادهای اصلی نظام سیاستگذاری علم و فناوری در شش کشور آمریکا، انگلستان، ژاپن، کره جنوبی، ترکیه و پاکستان می پردازد. یافته های این مطالعه، امکان سنخ شناسی الگوهای تعاملی و مقایسة آن با وضعیت موجود در ایران را فراهم می کند . در بخش پایانی مقاله نیز دلالت های سیاستی برای بهبود الگوی تعاملی در ایران پیشنهاد می شود.

نویسندگان: علي پايا(*) , محسن بهرامي, حميدرضا شركا, سيدمحمد طباطبائي
کلیدواژه ها: دانش - فناوري شزان, توان علّي و گرايش و استعداد براي عمل, آينده پژوهي, ملاحظات اخلاقي
دوره:  21 | شماره:  49 | تاریخ:  1390/6/16
: 23
:
: 2

علوم و فناوری های همگرا که به طور عمده در چهار قلمرو علوم و فناوری های شناختی، زیستی، اطلاعات و نانو (شزان ) تحقق یافته اند و در حال رشد هستند، به واسطه برخورداری از توان بسیار بالای تاثیرگذاری علّی در قیاس با علوم و فناوری های متعارف، پیامدهای بسیار گسترده ای برای همه عرصه های حیات بشری به همراه می آورند . توجه به این پیامدها و نتایج برای هرنوع برنامه ریزی آینده پژوهانه ضرورت تام دارد. این مقاله اجمالی از گزارش مفصلِ بخشی از پروژه فراگیری است که به پیشنهاد مجمع تشخیص مصلحت نظام و با همکاری شماری از پژوهشگران از اواخر سال 1387 ، آغاز شد و در اوایل سال جاری کار داوری بخش های مختلف آن به پایان رسید. تحقیق حاضر همچنان که از عنوان آن بر م یآید، ناظر به ارزیابی تأثیرات دانش- فناوری های شزان بر حوزه های اخلاق، اجتماع و سیاست در ایران تا سال 1404 بوده است.

نویسندگان: حميدرضا جمالي مهموئي(*)
کلیدواژه ها: پژوهش, ارزيابي پژوهش, سنجش
دوره:  21 | شماره:  49 | تاریخ:  1390/6/16
: 34
:
: 1

این مقاله به معرفی روش ها و رویکردهای مختلف ارزیابی پژوهش می پردازد. ارزیابی پژوهش می تواند قبل از انجام آن (پیشین) یا پس از انجام آن (پسین ) صورت پذیرد . ارزیابی پسین می تواند معطوف به ارزیابی برونداد، بر ایند و اثر، و یا فرایند پژوهش باشد. روش های متعددی برای ارزیابی برونداد، اثر و دستاورد پژوهش وجود داردکه می توان آنها را در قالب سه رویکرد کمی، کیفی و یا کمی-کیفی دسته بندی کرد.

نویسندگان: ناصرعلي عظيمي(*) , سجاد برخورداري
کلیدواژه ها: جامعه دانش, اقتصاد دانش محور, ظرفيت جذب, جهش, نهادهاي جامعه
دوره:  21 | شماره:  49 | تاریخ:  1390/6/16
: 27
:
: 1

حرکت به جامعه دانش و اقتصاد دانش محور نه تنها به عنوان نیازی اساسی برای کشورهای در حال توسعه نظیر
ایران به شمار می آید بلکه اجتناب از حرکت به سمت چنین جامعه ای، کاهش قابل توجه توان رقابتی را موجب خواهد شد. با توجه به الزام اقتصاد کشور برای حرکت از اقتصاد سنتی منابع محور به سمت اقتصاد دانش محور، توجه به تجربه ای کشورهای مختلف می تواند خطای انتخاب مسیرهای حرکتی را کاهش دهد. این مقاله با هدف شناخت تجربه ای از کشورهای در حال توسعه با تأکید بر کشورهای عربی در جهت حرکت به سمت جامعه دانش و اقتصاد دانش محور، چهارچوب کلی حرکت جامعه ایران به سمت جامعه دانش و اقتصاد دانش محور را طراحی نماید . نتایج مقاله نشان می دهد توجه به ایجاد زیرساخت های ارتباطاتی و اطلاعاتی، گسترش دوره های آموزشی کوتاه مدت، تلاش برای تولید کالاها و خدمات دانش محور، تلاش برای باز تعریف تولید محصولات بر پایه دانش و در کنار آنها ایجاد نهادهای اجتماعی، فرهنگی و سیاسی نقش اساسی در حرکت کشورهای عربی داشته است. چنین نگاهی به جامعه دانش و اقتصاد دانش محور م یتواند تجربه خوبی برای ایران باشد.