فهرست مقالات پاییز , سال 1394,دوره25 شماره 2 XML
نویسندگان: طاهره میر عمادی
کلیدواژه ها: دیپلماسی علم و فناوری - قدرت به مثابه ابزار - دکترین امنیتی - نگرش کارکردی
دوره:  25 | شماره:  2 | تاریخ:  1394/9/28 | نوع مقاله:  علمی ترویجی
: 1171
: 1
: 0

این مقاله با هدف معرفی یک مدل مفهومی برای تحلیل کارکرد دیپلماسی علم و فناوری در یک کشور تدوین شده و دارای دو بخش است: بخش نخست به معرفی حوزه بین‌رشته‌ای دیپلماسی علم و فناوری، رابطه آن با مطالعات امنیت و اقتصاد نوآوری و مرزبندی‌های آن با رشته‌های همجوار می‌پردازد. در بخش دوم، مدلی با دو رکن اساسی دکترین امنیتی و نظام نوآوری در یک کشور برای تحلیل کارکرد دیپلماسی فناوری در یک کشور ارائه می‌شود. در این مدل نگرش انتخابی به نظام نوآوری، نگرش کارکردی است. برمبنای این مدل، تحلیلگر می‌تواند کارکرد همکاری‌های علمی و فناوری بین‌لمللی یک کشور را در چارچوب هفت کارکرد مشخص نظام نوآوری از دیدگاه افزایش یا کاهش عامل «قدرت به‌مثابه ابزار» و «قدرت به‌مثابه هدف» ارزیابی کند.

واژگان کلیدی: دیپلماسی علم و فناوری، قدرت به‌مثابه ابزار، قدرت به‌مثابه هدف، دکترین امنیتی، نگرش کارکردی

    نویسندگان: زهرا قاسمی نیک
    کلیدواژه ها: مشارکت علمی - مشارکت فرا موسسه ای - مشارکت بین المللی - اندازه گروههای پژوهشی - سیاستهای کلان علم و فناوری
    دوره:  25 | شماره:  2 | تاریخ:  1394/9/28 | نوع مقاله:  علمی ترویجی
    : 813
    : 6
    : 0

    هدف از این پژوهش، بررسی اندازه گروه‏های پژوهشی کشور و مقایسه آن با میانگین جهانی و صد دانشگاه برتر دنیا است. به همین منظور داده‏های لازم از پایگاه «وب آو ساینس» در دوره زمانی 2011 تا 2013 استخراج و سه شاخص عمده مشارکت شامل تعداد نویسنده، تعداد مؤسسه و تعداد کشور به‌ازای هر مقاله، بررسی شده است. نتایج نشان می‏دهد که نه‌تنها میزان مقالات تک نویسندگی در ایران کمتر از متوسط جهانی و صد دانشگاه برتر است، بلکه تعداد مقالات با مشارکت گروه‏های بزرگ‌تر نیز در ایران از متوسط جهانی و صد دانشگاه برتر کمتر است. از سوی دیگر، تمایل به مشارکت‏های فرامؤسسه‏ای در میان پژوهشگران ایرانی نسبت به دو گروه دیگر کمتر دیده می‌شود. در سطح بین‌المللی نیز با اینکه میزان همکاری پژوهشگران ایرانی با پژوهشگران کشورهای دیگر نسبت به متوسط جهانی و صد دانشگاه برتر کمتر است، اما الگوی مشارکت در حوزه‏های موضوعی مختلف یکسان نیست، به‏گونه‏ای‏که تمایل به مشارکت بین‏المللی پژوهشگران ایرانی در حوزه زمین‏شناسی بیش از سایر پژوهشگران در سطح دنیا و صد دانشگاه برتر است. نتایج این پژوهش می‏تواند به سیاست‏گذاران علمی به‌ویژه در تدوین آیین‌نامه ارتقا کمک کند.

      کلیدواژه ها: نوع شناسی - رده بندی - شرکت زایشی دانشگاهی
      دوره:  25 | شماره:  2 | تاریخ:  1394/9/28 | نوع مقاله:  علمی ترویجی
      : 743
      :
      : 0

      هدف از این پژوهش، نوع‌شناسی[1] شرکت‌های مبتنی بر دستاوردهای دانشگاهی و ابهام‌زدایی از انواع این شرکت‌ها با استفاده از ادبیات موجود در این حوزه است. در سال‌های اخیر بر تجاری‌سازی پژوهش‌های دانشگاه، به ویژه از طریق ایجاد شرکت‌های زایشی تأکید بسیاری شده است. با این حال، از مفهوم شرکت زایشی دانشگاهی درک دست و همگنی وجود ندارد. پژوهش حاضر که به شناسایی گستره و ناهمگنی این مفهوم و انواع آن با بهره‌گیری از رویکرد رده‌بندی می‌پردازد، از نظر هدف، از نوع پژوهش‌های کاربردی محسوب می‌شود. همچنین از نظر چگونگی گردآوری‌ داده‌ها، از نوع پژوهش‌های کیفی و روش پژوهش، کتابخانه‌ای (مطالعات ثانویه از نوع فراترکیب) و مبتنی بر مطالعه منابع اطلاعاتی حوزه نوآوری دانشگاهی با استفاده از بانک‌های اطلاعاتی تهیه شده است. تجزیه و تحلیل اطلاعات در این تحقیق در سه مرحله رخ می‌دهد: بررسی کامل ادبیات پژوهش، خلاصه کلام این مقالات و ترکیب و جمع‌بندی نهایی. این مقاله با بررسی ادبیات موجود، سه شاخص کلیدی مشتمل بر نقش پژوهشگر به‌عنوان کارآفرین، شاخص ماهیت دانش منتقل شده و شاخص مشارکت شرکای خارجی را برای تشخیص انواع شرکت زایشی دانشگاهی در نظر گرفته و رده‌بندی مشتمل بر چهار نوع شرکت زایشی پیشنهاد می‌دهد: مستقل، مرتبط، سرمایه‌گذاری مشترک و حمایت شده[2].

       

      [1]. Typology

      [2]. Subsidiary

        کلیدواژه ها: تحلیل هم واژگانی - پروانه های ثبت اختراع - آشکار سازی دانش فنی - تحلیل محتوا - ربات های زیر سطحی خودکار
        دوره:  25 | شماره:  2 | تاریخ:  1394/9/28 | نوع مقاله:  علمی ترویجی
        : 571
        : 3
        : 0

        تحلیل هم‌واژگانی، یکی از فنون علم‌سنجی است که می‌تواند از طریق پروانه‌‌های ثبت اختراع، به شناخت مفاهیم و سلسله مراتب روابط بین آن‌ها در یک زمینه از فناوری کمک کند. با این نگاه، پژوهش حاضر در نظر دارد با مطالعه واژگانی پروانه‌‌های ثبت اختراع مرتبط با فناوری برق ربات زیرسطحی خودکار، زمینه‌های موضوعی مربوط به این فناوری را شناسایی کند. برای این کار، در گوگل پتنت و پایگاه لنز جست‌و‌جو و تعداد 223 پروانه ثبت اختراع بازیابی شد و سپس با روش نیمه‌خودکار نمایه‌سازی شد. پس از یک‌دست‌سازی، تعداد 1975 اصطلاح موضوعی تشخیص داده شد. ماتریس هم‌رخدادی این اصطلاحات، با نرم‌افزار راور ماتریس ایجاد و مرکزیت بینابینی این اصطلاحات با یوسی‌ای نت محاسبه و آن‌هایی که صفر بودند، کنار گذاشته شدند. در نهایت، 708 اصطلاح موضوعی باقی ماند. این‌ کار، روایی اصطلاحات مرتبط با فناوری برق ربات زیرسطحی خودکار را تضمین می‌کند. در پایان، نقشه روابط اصطلاحات موضوعی از طریق نرم‌افزار نت دراو ترسیم شد. یافته‌های حاصل از این نقشه‌ها نشان دادند که موضوعات: سیستم ارتباطات، سیگنال‌های صوتی، انتقال سیگنال، ناوبری، سیستم کنترل، آنتن، کاتد، سیستم‌های سونار، تصویرهای سونار، سیستم نیرو، سنسورها، سیستم‌‌های هماهنگی، سیستم پیرانش و منبع تغذیه، از مرکزی‌ترین موضوعات حوزه برق ربات زیرسطحی خودکار هستند. مطالعه ادبیات مرتبط با رویکردها و گرایش‌ها در حوزه برق ربات زیرسطحی خودکار، انطباق قابل قبولی را بین یافته‌های این پژوهش و ادبیات مورد مطالعه نشان داد. روش به‌کار‌رفته در این پژوهش می‌تواند به‌عنوان ابزاری کمکی در شناخت فناوری یک محصول مؤثر باشد.

          کلیدواژه ها: مشارکت عمومی -خصوصی - سیاست علم و فناوری
          دوره:  25 | شماره:  2 | تاریخ:  1394/9/28 | نوع مقاله:  علمی ترویجی
          : 788
          : 3
          : 0

          در سال‌های اخیر، مشارکت‌های عمومی - خصوصی هم‌زمان با آشکار کردن ظرفیت‌ها و مزایای خود در براورده‌سازی وظایف اجتماعی دولت در مسائل مختلفی مثل راه‌سازی، توسعه زیرساخت‌ها و شبکه‌های برق‌رسانی و فضاهای شهری و کمک به بخش خصوصی (برای مثال، در تأمین مالی یا ورود به بازار) به عنوان یکی از ابزارهای سیاستی برای توسعه فناوری و نوآوری مورد توجه پژوهشگران قرار گرفته است. متن حاضر مروری است بر مبانی نظری و تاریخچه شکل‌گیری این رویکرد و همچنین مدل‌ها و پژوهش‌های انجام شده درباره نقش و اثرات این ابزار سیاستی در براورده‌سازی اهداف سیاست نوآوری که با این نتیجه به پایان می‌رسد که به نظر می‌رسد انواع مدل‌های مشارکت عمومی - خصوصی، در بسترهای مختلف، اثرات متفاوتی بر اهداف سیاست نوآوری خواهند گذاشت.

            کلیدواژه ها: آموزش - توسعه - کار آفرینی - اثر بخشی اموزش کا رآفرینی
            دوره:  25 | شماره:  2 | تاریخ:  1394/9/28 | نوع مقاله:  علمی ترویجی
            : 816
            : 2
            : 0

            کارآفرینی فرایندی است که نقش مهم و حیاتی در رشد و توسعه اقتصادی و اجتماعی ایفا می‌کند. صاحب‌نظران علم اقتصاد آن را موتور محرکه رشد و تولید اقتصادی کشورها می‌دانند. در این رهگذر، نظام آموزشی سهم عمده‌ای در توسعه و ترویج کارآفرینی و کارآفرینان خواهد داشت. این مقاله با هدف بررسی و تحلیل نقش آموزش در توسعه و ترویج کارآفرینی صورت گرفته است. روش پژوهش در این مقاله، تحلیلی – تبیینی بوده که با استفاده از متون و منابع موجود و مطالعات صورت‌گرفته (داخلی و خارجی) به جمع‌آوری اطلاعات پرداخته شده است. مبنای نظری این مقاله مبتنی بر دیدگاه نظریه سرمایه انسانی است و پرسش اصلی آن است که آیا آموزش می‌تواند نقش بارزی در رشد و توسعه کارآفرینی بر عهده گیرد؟ یافته‌های این پژوهش نشان می‌دهد که کارآفرینی امری اکتسابی است که می‌تواند یاد گرفته شود و منحصراً امری ذاتی نیست، می‌توان آن را تدریس کرد و آموزش داد. بنابراین آموزش نقش مهم و خطیری در رشد و توسعه کارآفرینی بر عهده دارد.

              کلیدواژه ها: دانش - مدیریت - مدیریت دانش - دانش ضمنی - دانش صریح
              دوره:  25 | شماره:  2 | تاریخ:  1394/9/28 | نوع مقاله:  علمی ترویجی
              : 1148
              : 5
              : 0

              در محیط‌های پیچیده و پویای امروزی، دانش یگانه منبع رشد همه‌جانبه سازمان‌ها و کشورها، در کسب مزیت رقابتی و موفقیت مستمر است. در جامعه کشاورزی، کار و زمین عوامل اصلی تولید بودند، با گذر از جامعه کشاورزی و ورود به جامعه صنعتی، در کنار کار و زمین، سرمایه نیز عامل تولید قلمداد شد. با ورود به جامعه دانش، دانش به‌عنوان عامل اصلی تولید مطرح شد، زیرا به کمک دانش از کار، زمین و سرمایه ارزش افزوده بیشتری به‌دست می‌آید. ماهیت پنهان دانش آن را به‌صورت منبع منحصر به فردی درآورده است که با اداره درست آن می‌توان در سازمان ارزش‌آفرینی کرد و مدیریت دانش با این هدف، در دستور کار مدیران قرار گرفت. اگر چیزی اداره شدنی است بدون تردید باید اداره شود، اما آیا دانش به‌عنوان یک منبع قابل اداره است؟ در این مقاله ابتدا، ماهیت دانش و ابعاد مختلف آن بررسی می‌شود و سپس قرار گرفتن دو واژه مدیریت و دانش در کنار هم مطالعه می‌شود.