فهرست مقالات , سال 1386,دوره17 شماره 41 XML
نویسندگان: مقصود فراستخواه(*) , محمدامين قانعي راد
کلیدواژه ها: نظام علمی, اجتماع علمی, انجمن های حرفه ای و تخصصی, خط مشی گذاری, ارزیابی
دوره:  17 | شماره:  41 | تاریخ:  1386/11/1
: 29
: 1
: 1

انجمن های علمی و دانشگاهیان در سیاستگذاری و ارزیابی نظام علمی کشور می توانند مشارکت موثری داشته باشند. در برنامه چهارم توسعه به این مقوله توجه شده است ولی فرایندهای جاری سیاستگذاری و ارزیابی نظام علمی اغلب با نادیده گرفتن عرصه ی عمومی علم و بدون استفاده از مشارکت انجمن های علمی و دانشگاهیان صورت می گیرد. چنین ساختاری به دلیل ماهیت پیچیده تخصصی و الزامات حرفه ای مقوله سیاستگذاری و ارزیابی نظام علمی را با مشکلات مشروعیت، مطلوبیت و کارآمدی و اثربخشی مواجه می سازد. این پژوهش با کاربرد روش های اسنادی و پیمایشی نقش انجمن های علمی در سیاستگذاری و ارزیابی آموزشی و پژوهشی را مورد بررسی قرار داده است. یافته های پژوهش نشان می دهد که مسوولان انجمن های علمی، انتظار ایفای نقش بالاتری در این زمینه ها را دارند و معتقدند اعضای انجمن های علمی در این خصوص دارای دانش، مهارتها و توانایی های حرفه ای مناسب می باشند. از سوی دیگر میان درگیری اجتماع علمی و دانشگاهیان در فرایندهای سیاستگذاری و ارزیابی نظام علمی کشور با توسعه عملکرد انجمن ها در سایر ابعاد، رابطه معنی داری مشاهده می شود. در بخش پایانی مقاله پیشنهادهایی به منظور افزایش مشارکت انجمن های علمی در فرایندهای سیاستگذاری و ارزیابی پیشنهادهایی ارائه می شود.

نویسندگان: علي پایا(*) , حمید رضا برادران شرکا(*) , سید محمد طباطبائی(*) , محسن بهرامی(*) , بهزاد سلطاني(*) , سید کمال طبائیان(*) , آریا الستی(*) , محسن نادری منش(*) , یحیی امامی(*) , امیر هوشنگ حیدری(*)
کلیدواژه ها: آینده اندیشی, پیش نگری, آینده نگاری, مدل های مهندسی, دلفی, معرفت ضمنی, حوضچه متخصصان
دوره:  17 | شماره:  41 | تاریخ:  1386/11/1
: 14
:
: 1

استفاده از ابزار آینده نگاری به منظور تدوین سناریوهایی در خصوص مناسب ترین فناوری ها و علومی که سرمایه گذاری در آن ها به یک کشور در قیاس با کشورهای دیگر مزیت نسبی اعطا می کند، شیوه ای است که از حدود دهه 1980 به این سو رواج پیدا کرده و از سوی بسیاری از کشورها، خواه کشورهای پیشرفته و خواه کشورهای در حال پیشرفت، مورد بهره برداری قرار گرفته است. ایران که در خانواده جهانی به جهات مختلف از وزن و اعتبار برخوردارست، شاید تنها کشوری با ظرفیت های علمی و مالی درخور توجه است که تا کنون از ابزار آینده نگاری برای ارزیابی موقعیت آتی علوم و فناوری در سطح ملی استفاده به عمل نیاورده است. گروه آینده اندیشی مرکز تحقیقات سیاست علمی کشور، به منظور زمینه سازی برای بهره گیری حساب شده از ابزار آینده نگاری در یک فعالیت احتمالی در تراز ملی برای تهیه سناریوهایی در خصوص آینده علم و تکنولوژی در کشور، پروژه ای را با عنوان "پایلوت مناسب ترین فناوری های ایران 1404" (پامفا 1404) طراحی کرد و قسمتی از فاز نخست آن را با مشارکت شماری از نهادها به اجرا در آورد. آنچه که صورت گرفته را می توان فاز صفر پروژه ای در نظر گرفت که قرار است به دنبال تجربه کنونی پی گرفته شود. در مقاله ذیل کوشش شده در عین رعایت ایجاز و اختصار، ضمن ارائه گزارشی تا حد امکان جامع از چارچوب طراحی شده برای پامفا 1404 و اقداماتی که تا این زمان برای تحقق آن صورت گرفته و بررسی این فعالیت ها، محدودیت و قوت های فناوری نرم آینده نگاری و شرایط بهره گیری بهینه از آن برای کشوری با شرایط ایران مورد ارزیابی قرار گیرد.

نویسندگان: علی اکبر صبوری(*)
کلیدواژه ها: تولید علم, تعداد مقالات, همکاری علمی, مشارکت دانشگاهی, موسسه اطلاعات علمی (ISI), آی اس آی
دوره:  17 | شماره:  41 | تاریخ:  1386/11/1
: 11
: 1
: 2

بر اساس شمارش اسناد علمی نمایه شده ایران در موسسه اطلاعات علمی آمریکا (ISI)، میزان مشارکت ایران در تولید علم جهانی در سال 2007 نسبت به سال قبل 14/0 درصد افزایش یافته است. در این سال تعداد اسناد علمی نمایه شده ایران در علوم پایه 8938 (71/0 درصد مقدار جهانی)، در علوم اجتماعی 351 (21/0 درصد مقدار جهانی) و در علوم انسانی و هنر 30 (03/0 درصد مقدار جهانی) و در مجموع 9061 (62/0 درصد مقدار جهانی) می باشد. این در حالی است که مجموع اسناد علمی نمایه شده ایران در سال قبل 6750 (48/0 درصد مقدار جهانی) بوده است. رشد تعداد نمایه ها در سال 2007 نسبت به سال 2006 معادل 34 درصد بوده است که در مقایسه با رشد تعداد نمایه ها در سال 2006 نسبت به سال 2005 (21 درصد)، تقریبا 6/1 برابر است. رشته های شیمی، ریاضیات و مکانیک جایگاه ممتاز را در منطقه و مجموعه کشورهای اسلامی کسب نموده اند.

نویسندگان: علی گزنی(*) , سیده مژگان بینش(*)
کلیدواژه ها: ایران, جهان اسلام, طلایه داران علم, ESI, ISI, رشد و توسعه علمی, تولیدات علمی, استناد
دوره:  17 | شماره:  41 | تاریخ:  1386/11/1
: 10
: 1
: 0

پژوهش حاضر مبتنی بر داده های پایگاه طلایه داران علم(ESI) موسسه ISI، جایگاه علمی جمهوری اسلامی ایران را در بین کشورهای جهان اسلام مورد توجه قرار داده است. طلایه داران علم موثرترین تولیدات علمی و برترین های علمی دنیا را نمایه سازی می کند. تعداد مقاله ها و استنادها در 22 رشته موضوعی اساس کار پژوهش را تشکیل داده است. در پژوهش حاضر جهان اسلام با یک نگاه کلی مورد بررسی قرار گرفته و سپس به تبیین جایگاه علمی ایران در بین کشورهای اسلامی پرداخته شده است. داده های پژوهش حاضر سالهای 1997 تا ژوئیه 2007 را پوششی می دهند. داده های 57 کشور اسلامی جهت انجام تحقیق جاری در 22 رشته موضوعی مورد پردازش قرار گرفته است. رشد علمی ایران با توجه به رشد تعداد مقالات و تعداد استنادها در مقایسه با متوسط رشد جهانی و همچنین وضعیت جاری کشورهای اسلامی ترسیم گردیده است.

نویسندگان: محمد حسن زاده(*)
کلیدواژه ها: ایران, تولید دانش, جایگاه جهانی, مشارکت موثر, مثلث ارتقاء
دوره:  17 | شماره:  41 | تاریخ:  1386/11/1
: 10
:
: 0

امروزه با رشد روزافزون فناوری اطلاعات و ارتباطات و افزایش اهمیت دانش در رشد و پیشرفت جوامع مختلف، می توان گفت که میزان مشارکت هر کشوری در دانش جهانی، میزان رشد، پیشرفت و قدرت آن کشور را در عرصه جهانی تعیین می کند. همانگونه که می دانید فردوسی شاعر نامدار ایران توانایی را ناشی از دانایی دانسته است و پس از اون نیز فرانسیس بیکن اشاره کرده است: دانش، خود قدرت است. اکنون پس از قرن ها، در عصر حاضر، حرکت جوامع به سوی دانش- مداری و استفاده از دانش برای پیشبرد اهداف علمی و اجتماعی بیش از پیش به چشم می خورد. رشد صنایع دانش گرا و تاکید دولت ها بر توسعه دانش مدار، از نشانه های بارز این حرکت می باشد. کشور ما علی رغم داشتن پیشینه تاریخی قوی و تربیت اندیشمندان فراوان، به صورت شایسته و بایسته در دانش جهانی تاثیر گذار نیست یا چنانچه تاثیری داشته باشد، همه آن تاثیرات به نام این کشور رقم نمی خورد. این مقاله به دنبال آن است تا این مساله را ریشه یابی کرده و با مطالعه متون موجود و در نظر گرفتن وضعیت کنونی راه های ارتقای مشارکت موثر در دانش جهانی را شناسایی و پیشنهاد کند. در این زمینه سه مولفه: الف- بستر اجتماعی- فرهنگی، ب- بستر فنی و زیرساختی و ج- بستر مقرراتی مورد توجه قرار می گیرد.

نویسندگان: محمد صادق علیائی(*) , مژده رحمانی(*)
کلیدواژه ها: شامتک, آزمایشگاه های تحقیقاتی, توسعه الگوئی, زنجیره های تجهیزاتی, دانایی محوری
دوره:  17 | شماره:  41 | تاریخ:  1386/11/1
: 11
:
: 0

شبکه آزمایشگاه های تخصصی کشور به عنوان یکی از راهکارهای مهمی است که می تواند برای ارائه خدمات به محققین کشور موثر باشد. از طرفی نیز این شبکه به دلایل ساختاری، همکاری بین دانشگاهی و مراکز پژوهشی خصوصی و دولتی امکانات موجود چند موسسه را با شرایط خاص در اختیار محققین قرار می دهد. شامتک موضوعی باعث بهبود شیوه های انتخاب و اولویت گذاری برا یخرید دستگاه های تجهیزاتی بر اساس توانایی دانشگاه شده و می توان با اجرای این طرح از خریدهای غیر ضروری جلوگیری نمود و شرایط استفاده بهینه را برای پژوهشگران کشور پدید آورد.

نویسندگان: نوید علیزاده(*)
کلیدواژه ها: آخرین نسل کامپیوتر, پیشرفت های کامپیوتری, کامپیوترهای قلمی
دوره:  17 | شماره:  41 | تاریخ:  1386/11/1
: 14
:
: 0

با توجه به درگیر شدن کامپیوترها در تمامی جوانب زندگی مردم و تاثیرات شگرف آن در دنیای کنونی در مقایسه با چند دهه اخیر، از طریق سرعت بخشیدن به امور، می توان دریافت که کامپیوترها نقش به سزایی را در زندگی دنیای مدرن ایفا می کنند. با مقایسه سالیان اولیه تولید کامپیوترها، زمانی که هر کامپیوتر به اندازه چند اتاق جا اشغال میکرد و حال که پردازشگرهای فوق العاده کوچک و کارا به راحتی قابل حمل می باشند؛ می توان به این نتیجه رسید که با پیشرفت هایی که در این زمینه انجام شد با هر چه کوچک و کوچک تر شدن چیپ های کامپیوتری این امکان به محققان و متخصصان داده شده است که در هر جا و در هر شرایطی بتوانند از کامپیوتر جهت انجام محاسبات تخصصی متفاوت استفاده نمایند. لذا می توان به جرات گفت که این مقوله در پیشبرد اهداف تخصصی دیگر رشته ها نیز تاثیر مستقیم گذاشته است . این مقاله، با نگاهی به سیر تاریخی پیشرفت کامپیوترها در زمینه تجهیزات سخت افزاری و اندازه آنها، به معرفی آخرین نسل کامپیوترهای قابل حمل می پردازد. این کامپیوترها از تکنولوژی خاصی بهره می برند که برای اولین بار اجزای اصلی آن به وسیله سیستم بی سیم برد کوتاه به یکدیگر متصل می شود.