فهرست مقالات , سال 1382,دوره13 شماره 31 XML
نویسندگان: علی اکبر موسوی موحدی(*)
کلیدواژه ها: تولید علم و گسترش مرزهای دانش, نمایه شدن, شاهراه اطلاع رسانی علمی, استقرار دانشمندان در کشور, نشریه علمی بین المللی, تعاون و همکاری علمی و فضای بین المللی تحقیقاتی
دوره:  13 | شماره:  31 | تاریخ:  1382/8/1
: 51
:
: 2

تولید و اشاعه یافته های علمی به صورت نوشته و ارائه صورت می پذیرد، در وهله اول یافته های علمی باید نوشته شود چون علم با نوشتن به دام می افتد، آنگاه باید ثبت و نمایه بین المللی گردد. یافته های علمی باید توسط داوران ذیصلاح تایید گردد. یعنی به صورت مقاله در آید و در یک مجله معتبر پژوهشی به چاپ برسد و در مخزن علوم جهان قرار گیرد تا هر کسی حسب فراخورحالش از آن استفاده نماید. بنابراین علم با نشر آن نمایان می گردد و سپس رشد می کند. زمینه اصلی رشد علم، نشر آن می باشد؛ نشر، گوهر دانش است؛ هر چه بهتر و بیشتر نشر یابد مطمئنا بهتر رشد می نماید چون در دسترس دانشمندان و پژوهشگران و انسان ها قرار می گیرد و در تکمیل و ترمیم آن می کوشند و آن را رشد می دهند. با داوری تخصصی یافته های علمی ارزش و اعتبار علمی می یابد و در نشریات معتبر پژوهشی بین المللی به چاپ می رسد. در این صورت می توان آن را با اشکال گوناگون در آورد مانند تالیف کتاب، تدریس دروس، تهیه گزارش ها و مقالات آموزشی و ترویجی، مباحثات علمی و یا علوم و فنون کاربردی عموما از یافته های علمی چاپ شده در نشریات معتبر پژوهشی سرچشمه می گیرد. این مقاله روش های تولید و اشاعه یافته های علمی را به طور مختصر مورد بررسی قرار می دهد.

نویسندگان: علي اكبر صبوري(*)
کلیدواژه ها: تولید علم, ISI, تعداد مقالات, رشد علمی
دوره:  13 | شماره:  31 | تاریخ:  1382/8/1
: 56
:
: 1

با استفاده از تعداد مقالات به ثبت رسیده در شاخه علوم محض در موسسه علمی (ISI) کشورهای عمده تولید کننده علم و میزان مشارکت آن ها در تولید علم جهانی در سال 2003 مشخص شد.

همچنین میزان مشارکت ایران در تولید علم جهانی در تمامی شاخه ها و رشته های علمی معلوم گردید. تولید علمی ایران در شاخه علوم محض در سال 2003 به 0/29 درصد رسیده است که در طول یک دهه فعالیت پژوهشی هفت برابر شده است. همچون قبل، رشته شیمی بیشترین مشارکت را در تولید علم دارد. از مجموع 3222 مقاله ایران در شاخه علوم محض، 77 درصد فقط به نام ایران ثبت شده است و در 23 درصد باقیمانده کشورهای آمریکا، کانادا و انگلستان، به ترتیب، بیشترین مشارکت را در تولید علم با ایران داشته اند.

برای رسیدن به یک درصد تولید علم جهانی در سال 2010، باید رشد تعداد مقالات ایران در هر سال نسبت به سال قبل حداقل میانگین بیست و پنج درصد را داشته باشد.

نویسندگان: علیرضا مهدیانی(*)
کلیدواژه ها: کتاب, نشر, نشر کتاب, آمار نشر کتاب
دوره:  13 | شماره:  31 | تاریخ:  1382/8/1
: 39
:
: 1

نشر کتاب به عنوان یکی از شاخص های توسعه فرهنگی- اجتماعی در بستر زمان تغییرات و فراز و نشیب هایی را شاهد بوده است. این تغییرات گاه با تغییر و تحولات سیاسی، اجتماعی و اقتصادی همزمان بوده است. در تحقیقی از نوع مطالعات اسنادی با استخراج داده ها از مهمترین منبع ثانویه موجود در زمینه آمار نشر کتاب در ایران و تحلیل آن، نتایج عمده زیر حاصل شد:

طی 24 سال گذشته نشر کتاب در ایران با برخورداری از میانگین نرخ رشدی حدود 22 درصد شاهد رشد مداومی بوده است. در سال های نخستین پس از انقلاب بالاترین نرخ رشد در این عرصه دیده می شود( میانگین نرخ رشد 52%) و پس از آن دوره رکود فرا می رسد که با دوران جنگ تحمیلی مقارن بوده است (میانگین نرخ رشد 5%). در فاصله سال های 1368 تا 1375 شاهد بهبود در آمار نشر عناوین کتاب هستیم که با نرخ متوسط 10 درصد دوباره در حال رونق گرفتن است. در سال های 1376 تا 1381 رشد تولید کتاب آهنگی تندتر (12%) به خود می گیرد. مقایسه روند آمار نشر کتاب در ایران با روند آن در چند کشور منتخب در بخش پایانی آمده است.

نویسندگان: حميد رضا آراسته(*)
کلیدواژه ها: چشم انداز توسعه ایران, آموزش عالی, توسعه انسانی
دوره:  13 | شماره:  31 | تاریخ:  1382/8/1
: 42
:
: 1

هدف از این مقاله بررسی نقش آموزش عالی در دست یابی به اهداف چشم انداز بیست ساله جمهوری اسلامی ایران است. این مقاله به بررسی وضعیت کنونی توسعه انسانی در ایران، اهمیت توسعه منابع انسانی، مشکلات پیش روی آموزش عالی ایران و سیاست های کلان آموزش عالی در کشورهای پیشرفته می پردازد. دیدگاه های نویسنده درباره چالش های اصلی پیش روی آموزش عالی نیز در آخرین بخش مقاله بیان می شود. این چالش ها روی ده موضوع اصلی در نظام آموزش عالی متمرکز شده اند: تغییر ساختار، برنامه های درسی، دسترسی، سرمایه گذاری در آموزش عالی، ارزیابی ستانده ها، مدرک گرایی، ویژگی های دانشجویان آتی، ایجاد توازن میان آموزش و پژوهش، افزایش کارایی و آموزش و بازآموزی

نویسندگان: رضا منیعی(*)
کلیدواژه ها: آموزش عالی, آموزش از راه دور, فناوری ارتباطات و اطلاعات, دانشگاه مجازی و اینترنت
دوره:  13 | شماره:  31 | تاریخ:  1382/8/1
: 42
:
: 3

گسترش روز افزون فناوری ارتباطات و اطلاعات از یک سو و تقاضای فزاینده برای آموزش عالی از سوی دیگر نظام آموزش عالی را به ایجاد تنوع در دوره های آموزشی بخصوص آموزش از راه دور و استفاده بهینه از ظرفیت های ایجاد شده توسط فناوری اطلاعات سوق خواهد داد.

آموزش از راه دور به عنوان یکی از سرویس های جامعه اطلاعاتی که از تلفیق فناوری های نوین ارتباطی و آموزشی شکل گرفته است امکان برداشتن مرزهای زمانی و مکانی را بیش از پیش به وجود آورده است و این امر تحولی شگرفت در آموزش عالی ایجاد کرده است.

تحولات نهادین و ساختاری در آموزش عالی در مقیاس جهانی، نظام آموزش عالی کشورمان را نیز در معرض تحولی مفهومی و بنیادین قرار داده است و در این بحبوحه و در گذار پر مانع از نظام آموزش سنتی به آموزش عالی فرانوین فرصتها و چالش های بسیاری برای نظام عرضه و تقاضای آموزش عالی به وجود آمده آورده است.

در این مقاله ضمن بیان چالش های پیش روی نظام آموزش عالی، توسعه فناوری ارتباطات و اطلاعات نیز مورد بحث قرار گرفته است و فرصت ها و چالش هایی که نظام آموزش عالی کشورمان در به کار گیری از آموزش از راه دور با آن روبرو خواهد شد بیان شده است.

نویسندگان: منوچهر میر شاهی(*)
کلیدواژه ها: آکادمی علوم فرانسه, تاریخچه, ساختار و بنیادهای آکادمی, کمیته پشتیبانی از دانشمندان علوم
دوره:  13 | شماره:  31 | تاریخ:  1382/8/1
: 41
: 1
: 1

آکادمی علوم فرانسه از بدو تاسیس یعنی سال 1666 تا کنون مسیر پر فراز و نشیبی را پشت سر گذاشته و در طی عمر نسبتا طولانی خود در مقاطع زمانی مختلف خدمات علمی گرانبها و ذیقیمتی را به جهان بشریت تقدیم نموده است. نام آورانی چون لاواریه، پاستور، ماری و پیر کوری، ژوسیو و ... افتخار حضور در آکادمی علوم را از آن خود نموده اند و متقابلا به سر بلندی و ارتقاء اعتبار آکادمی علوم نیز افزوده اند. از جمله فعالیت های مهم آکادمی علوم فرانسه می توان به تعیین نقشه کره زمین طی سال های 1735 اشاره نمود که توسط بزرگانی مانند بوگر و موپرتوئیس انجام گرفته است. آکادمی علوم فرانسه جهت همگام و هماهنگ شدن با دانش روز بارها مجبور به بازنگری عمیق در ساختار و بدنه اصلی خود شده و در شرایط کنونی نیز رسالت خود را در خدمت به جامعه علمی دنیا، از طریق رسانه های نوشتاری گوناگون،برگزاری کنفرانس های مختلف در سطوح ملی و بین المللی، آرشیو، اهدا جوایز، بنیادها و کمیته هایی که زیر مجموعه آن را تشکیل می دهند، ایفا می نماید. علاوه بر این، نقش آکادمی علوم فرانسه در بررسی مسائل استراتژیک ملی انکار ناپذیر است به طوری که راه کارهای ارائه شده توسط این آکادمی به صورت گزارش هایی در اختیار مراکز تصمیم گیری قرار می گیرد.

نویسندگان: حجت اله حاجی حسینی (*)
کلیدواژه ها: سیاست علمی, موسسه سیاست برنامه علمی و فناوری, اهداف, وظایف, ماموریت و برنامه STEPI
دوره:  13 | شماره:  31 | تاریخ:  1382/8/1
: 42
:
: 3

بعد از چهار دهه کره جنوبی تجربه متنوعی از توسعه به دست آورده است. این تجربه به توسعه سریع اجتماعی- اقتصادی انجامیده است. اکنون کره ای ها معتقدند که باید با مشارکت در برگزاری دوره های آموزشی اطلاعات دست اول خود را که حاصل تجربه 40 ساله آن هاست به کشورهای در حال توسعه منتقل کنند. لذا دولت کره تصمیم دارد با توسعه منابع انسانی کشورهای در حال توسعه از طریق برگزاری دوره های آموزشی برنامه همکاری های فنی خود را توسعه دهد.

هدف از برگزاری دوره های آموزشی ایجاد امکان و فرصتی برای شرکت کنندگان از کشورهای مختلف به منظور ارتقای سطح مهارتهای فنی و اداری آن ها در زمینه مورد نظر است به شکلی که در آینده بتوانند از تجربیات کره در کشورهای خود استفاده نمایند. هدف دیگری که کره ای ها دنبال می کنند شناساندن امکانات و پیشرفت های علمی و تکنولوژیکی خود به کشورهای در حال توسعه می باشند. در اثر این آگاهی یک نوع همبستگی هم به سیستم کره توسط افراد شرکت کننده در دوره های مختلف از مدیران میانی و موثر در وزارتخانه ها و سازمان های دولتی می باشند. طبیعتا پیشرفت های سریع علمی و تکنولوژیکی کره در دو دهه گذشته همه شرکت کنندگان را از زوایای مختلف تحت تاثیر قرار می دهد و یک نوع احساس تحسین را در درون آن ها نسبت به کره ای ها و نهایتا یک نوع گرایش به سیستم کره ای ها را در افراد به وجود می آورد.

سازمان برگزار کننده دوره های آموزشی آژانس همکاری های بین المللی کره (KOICA) با همکاری موسسه سیاست علوم و تکنولوژی کره (STEPI) و مرکز آموزش همکاری های بین المللی (ICIC) می باشند.

KOICA با همکاری موسسات مختلف علوم و تکنولوژی دوره های مورد نظر را برگزار می نماید. محتوی دوره سیاستگذاری علوم و تکنولوژی که در ارتباط با تجربیات کره می باشد توسط موسسه سیاست علم و تکنولوژی کره (STEPI) تدوین گردیده و توسط 20 نفر از اساتید این موسسه ارائه می شود. موسسه فوق در سال 1987 تاسیس گردید. این موسسه یک نهاد دولتی به حساب می آید و از طریق بودجه دولت کره تامین مالی می شود.

نویسندگان:
کلیدواژه ها: ارتقاء علم, خاور میانه, تحقیق و توسعه, درصد تولید علم
دوره:  13 | شماره:  31 | تاریخ:  1382/8/1
: 59
:
: 0

در سال های اخیر، بر طبق مقالات نمایه شده در موسسه اطلاعات علمی (ISI) آمریکا در فاصله سال های 1981 تا 2002، ایران پی در پی حضورش را در جهان علم افزایش داده است. از این رو، تولید علم و ضریب تاثیر گروهی از کشورهای خاورمیانه، شامل ایران، در بیست سال اخیر مورد بررسی قرار می گیرد. همان طور که در شکل (1) نشان داده شده است. تولید علم ایران هرچند هنوز نسبتا کم است، در ده سال اخیر تعداد مقالات ایران افزایش قابل توجهی، از 501 مقاله در سال 1996 به 1830 مقاله در سال 2002، داشته است.

مصر بزرگترین تولید کننده علم در این گروه است و تعداد مقالات آن مرتب در حال افزایش است. در حالی که عربستان سعودی دارای یک قله محصول علمی در سال 1996 (1537 مقاله) بوده که پس از آن یک کاهش اندک را نشان می دهد و آن گاه تولید علمی آن از سال 2000 تقریبا به 1300 مقاله در سال ثابت شده است.

نویسندگان:
کلیدواژه ها:
دوره:  13 | شماره:  31 | تاریخ:  1382/8/1
: 50
:
: 1

-