فهرست مقالات , سال 1381,دوره12 شماره 27 XML
نویسندگان: فریدون عزیزی(*)
کلیدواژه ها:
دوره:  12 | شماره:  27 | تاریخ:  1381/3/31
: 49
:
: 0

مقدمه و هدف: پژوهش‌های گسترده در کشورهای پیشرفته و نتایج حاصل از آن موجب رشد و شکوفایی و خلاقیت‌های ویژه گردیده است. در اکثر کشورها، برای رسیدن به اهداف مشخص، اولویت‌های تحقیقاتی به صورت ادواری تعیین می‌گردند. در کشورهای جهان سوم، بدون استفاده از اطلاعات دقیق علمی به دست آمده از پژوهش و توجه به ضرورت‌ها، انتخاب طرح‌های تحقیقاتی به صورت درست و جهت‌دار انجام نمی‌شود. با توجه به گسترش تحقیقات در دو دهۀ اخیر و به منظور جهت دادن به پژوهش‌ها در برنامه‌ریزی‌های کلان، شورای پژوهش‌های علمی کشور به تعیین اولویت‌های تحقیقاتی اقدام کرده است. هدف اصلی از این عمل تعیین اولویت‌ها و شناخت راه‌حل برای مسایل و مشکلات عمدۀ کشور است. از آن جمله کمیسیون پزشکی است که در دهۀ اخیر برای تهیۀ گزارش اولویت‌های تحقیقاتی پزشکی کشور تلاش کرده است. اولویت‌های تحقیقاتی علوم پزشکی در سه مرحله تعیین گردیده است و این گزاش مربوط به مرحلۀ سوم تعیین اولویت‌هاست. 

نویسندگان: فتح الله مضطر زاده(*)
کلیدواژه ها:
دوره:  12 | شماره:  27 | تاریخ:  1381/3/31
: 44
:
: 1

بررسی‌ شاخص‌های علمی ایران در مقایسۀ آن با کشورهای پیشرفته حاکی از آن است که تحقیقات و فناوری ما به لحاظ کمی 5 الی 10 درصد کشورهای پیشرفته است. انجام این تحقیقات در جهت نیل به توسعه‌یافتگی مستلزم تعیین و انتخاب اولویت‌های خاصی است که عوامل اجتماعی، فرهنگی، سیاسی، اقتصادی، علمی و فناوری فراهم می‌کند. عدم توجه کافی و عمیق به این اولویت‌ها پیمودن راه توسعه صنعتی را دشوار می‌کند توجه به امر تحقیقات و لزوم انجام پژوهش‌های بنیادی، کاربردی و توسعه‌ای به تبع از اولویت‌های آموزشی سبب شده که نتایج چنین توجهی به طور واقعی در روند توسعۀ کشور تبلور نیابد و عملاً هنوز هم عدم برنامه‌ریزی جامعی برای اولویت‌بندی فعالیت‌های تحقیقاتی در بخش‌های تولیدی، آموزشی و خدماتی کشور احساس می شود.

این مقاله ضمن مروری بر شاخص‌ها و ویژگی‌های بخش صنعت به شرح طبقه‌بندی‌های یونسکو و برخی مراکز داخلی در زمینۀ تحقیقات می‌پردازد. سپس شاخص های تعیین اولویت محورهای تحقیقاتی در کمیسیون صنعت شورای پژوهش‌های علمی کشور معرفی و سرانجام با ارزیابی طرح‌های ملی مصوب کمیسیون صنعت در طی سال 76 به بررسی و تحلیل این شاخص‌ها می‌پردازد. این بررسی بیانگر آن است که با تمام کوشش‌های به عمل آمده به طور قاطع نمی‌توان نتایج اجرایی طرح‌ها را با اولویت‌های تعیین‌شده منطبق نمود. از این رو بازنگری در طبقه‌بندی کمیته‌ها و محورهای تحقیقاتی توصیه می‌شود. 

نویسندگان: نصرت الله ضرغام(*)
کلیدواژه ها:
دوره:  12 | شماره:  27 | تاریخ:  1381/3/31
: 47
:
: 0

-

نویسندگان:
کلیدواژه ها:
دوره:  12 | شماره:  27 | تاریخ:  1381/3/31
: 46
:
: 0

-

نویسندگان:
کلیدواژه ها:
دوره:  12 | شماره:  27 | تاریخ:  1381/3/31
: 46
:
: 0

تدوین اولویت‌های تحقیقاتی در زمینه‌های مختلف علوم، به ویژه در کشورهایی نظیر ایران که محدودیت‌های بسیاری از نظر امکانات تحقیق دارند، به اندازه ای از اهمیت برخوردار است که ضرورتی به توضیح دلایل آن احساس نمی‌شود. در این راستا، «کمیسیون آب» شورای پژوهش‌های علمی کشور، به منظور هدفمند نمودن تحقیقات در بخش آب، بر مبنای نظرخواهی از محققان و کارشناسان صاحب‌نظر فعال در این بخش به جمع‌بندی نظرات در کمیتۀ کارشناسی اقدام کرد که نتایج آن در مجموعه‌ای تحت عنوان «گزارش نهایی طرح ملی تعیین اولویت‌های تحقیقاتی بخش آب در برنامۀ ملی تحقیقات کشور» تنظیم گردیده و خلاصۀ آن در این مقاله ارائه شده است. 

نویسندگان:
کلیدواژه ها:
دوره:  12 | شماره:  27 | تاریخ:  1381/3/31
: 47
:
: 0

-

نویسندگان:
کلیدواژه ها:
دوره:  12 | شماره:  27 | تاریخ:  1381/3/31
: 49
:
: 0

-

نویسندگان:
کلیدواژه ها:
دوره:  12 | شماره:  27 | تاریخ:  1381/3/31
: 46
:
: 0

تحقیق و مطالعه درخصوص موضوعات مختلف رهبری و مدیریت برای درک ماهیت آن می‌تواند در ارتقای کیفیت دانشگاه‌ها مؤثر باشد. مطالعۀ حاضر به بررسی و مداقۀ فعالیت‌های روزانل رؤسای دانشگاه‌ها در ایران می‌پردازد. در این خصوص جهت انعکاس فعالیت‌های رؤسای دانشگاه‌ها پرسش‌نامه‌ای تهیه و برای 47 تن از آنان ارسال شد که از مجموعه پرسش‌نامه‌های ارسالی 38 پرسش‌نامۀ قابل استفاده دریافت شد. تحلیل محتوایی پرسش‌نامه‌ها به وضوح بیانگر آن است که اشتغال بیش از حد رؤسای دانشگاه‌ها به امور خرد اجرایی به همراه موانع حقوقی و بوروکراسی اداری. توان آینده‌نگری برنامه‌ریزی و اجیاد ارتباطات مؤثر را از آنان سلب کرده است.

استفاده از بازخوردهای مناسب، برای تقویت و رشد توانمندی‌ها و تغییر روش‌های رهبری و مدیریت امری ضروری است. تحقیقات بسیاری در خصوص مدیریت مؤثر در دانشگاه‌های مختلف جهان، انجام شده است. رهبری و مدیریت، نظریات محققان را در رشته‌های مختلف، از قبیل جامعه‌شناسی، روان‌شناسی، و علوم سیاسی به خود جلب کرده است. پژوهش‌های متخصصان رشته‌های گوناگون تأثیرات مختلفی بر نظریه‌های مربوط به مدیریت گذاشته است. گرچه این پژوهش‌ها باعث تقویت نظریه‌ها و گسترش کاربرد انها شده، اما بر پیچیدگی، چالش در درک ارکان مختلف مدیریت دانشگاهی این ارزش را دارد که به تجزیه و تحلیل آنها پرداخته شود. بررسی هریک از این چالش‌ها می‌تواند موجب پدید آمدن درک کامل‌تری از وضعیت مدیریت در دانشگاه‌های کشور شود. یکی از موضوعاتی که محققان آموزش عالی به منزلۀ ارکان اصلی رهبری و مدیریت است. تاکنون پژوهشی دربارۀ فعالیت‌های رؤسای دانشگاه‌های کشور انجام نشده و در سایر کشورها نیز بسیار محدود است.

کوهن و مارچ (Cohen and march, 1986) در زمرل اولین کسانی هستند که برای ارائۀ درکی بهتر از نحوۀ صرف وقت رؤسای 40 دانشگاه آمریکا تحقیقاتی را به عمل آورده‌اند. در تحقیق آنان مشخص شد مقدار زمانی که رؤسای دانشگاه‌ها صرف ارتباط با اشخاص می‌کنند قابل توجه است؛ به طوری که بش از یک سوم وقت آنها صرف ارتباط‌های برون‌سازمانی، حدود 30 درصد صرف همکارانی از قبیل هیئت امنا، دانشجویان و اعضای هیئت علمی و بقیه صرف مرئوسان می شود. دراین میان، رؤسای دانشگاه‌ها 25 درصد از وقت اداری خود را به تنهایی و بقیۀ اوقات را با افراد خارج از دانشگاه (24 درصد)، اعضای هیئت امنا (6 درصد)، اعضای هیئت علمی (9 دصد)، دانشجویان (6 درصد)، کارکنان دفتر (4 درصد)، مدیریت گروه‌های علمی (14 درصد)، و مدیریت سایر گروه‌ها (12 درصد) صرف می‌کنند. کوهن و مارچ میزان ساعات فعالیت رؤسای دانشگاه‌ها را 60 ساعت در هفته تخمین زده‌اند.

تحقیقات دیگری نیز از سوی اوشاک همی (Oshaghemi, 1999) در خصوص مسئولان دانشگاه‌های انگلستان و نیجریه صورت گرفته است. در این تحقیق ساعات کار برای مسئولان نیجریه‌ای 41 ساعت و برای مسئولان انگلیسی 43 ساعت، ذکر شدهاست. مسئولان نیجریه‌ای 44 درصد از وقت خود را به کارهای دفتری، 30 درصد را به ملاقات‌های برنامه‌ریزی شده، درصد را به ملاقات‌های برنامه‌ریزی نشده، یک درصد را به تلفن‌های بیش از 5 دقیقه و 15 درصد را به سایر فعالیت‌ها می‌پردازند. در این پاسخ به این پرسش که «مسئولان دانشگاهی کارشان را در کجا انجام می‌دهند؟» آمده است که 50-45 درصد از کارها را در دفاتر خود، 35-30 درصد را در قسمت‌های مختلف دانشگاه، 10 درصد را در منازل و 10 درصد را در سازمان‌های دیگر انجام می‌دهند. مسئولان انگلیسی به طور متوسط 40 درصد از وقت خود را در تنهایی، 25 درصد را با همکاران، 15 درصد را با پرسنل اجرایی، 10 درصد را با دانشجویان و بقیۀ وقتشان را با افراد غیردانشگاهی سپری می‌کنند. 

نویسندگان:
کلیدواژه ها:
دوره:  12 | شماره:  27 | تاریخ:  1381/3/31
: 53
:
: 1

-

نویسندگان:
کلیدواژه ها:
دوره:  12 | شماره:  27 | تاریخ:  1381/3/31
: 48
:
: 0

-

نویسندگان:
کلیدواژه ها:
دوره:  12 | شماره:  27 | تاریخ:  1381/3/31
: 48
:
: 0

امروزه تحقیقات توسعه در ابعاد علمی و فناورانه نیازمند انجام تحقیقات در عرصه‌های مختلف و در این زمینه ساختارهای تحقیقاتی تخصصی و پویا از اهمیت خاصی برخوردارند. بخش تحقیقات در کشورهای توسعه‌یافته با استفاده از این‌گونه ساختارها نقش اساسی را در توسعۀ بخش‌های مختلف ایفا کرده‌اند. در این مقاله به ساختارهایی نظیر کمیته‌ها و شوراهای سیاست‌گذاری شبکه‌ها و مراکز عالی تحقیقاتی، دفاتر ارتباط صنعت، بخش‌های تحقیقاتی دانشگاه‌ها و نقش آژانس‌ها و بنگاه‌های خیریۀ ملی و بین‌المللی پرداخته شده است.