فهرست مقالات , سال 1380,دوره11 شماره 24 XML
نویسندگان: طه فاضلی(*)
کلیدواژه ها:
دوره:  11 | شماره:  24 | تاریخ:  1380/5/1
: 57
:
: 1

-

نویسندگان: سعید اخکان(*)
کلیدواژه ها:
دوره:  11 | شماره:  24 | تاریخ:  1380/5/1
: 53
:
: 0

-

نویسندگان: ناصر شمس(*) , اسدالله جلال آبادی
کلیدواژه ها:
دوره:  11 | شماره:  24 | تاریخ:  1380/5/1
: 50
:
: 0

-

نویسندگان: فاضل لاریجانی(*) , عليرضا كلدي
کلیدواژه ها:
دوره:  11 | شماره:  24 | تاریخ:  1380/5/1
: 58
:
: 2

-

نویسندگان: سيدمهدي علوي(*)
کلیدواژه ها:
دوره:  11 | شماره:  24 | تاریخ:  1380/5/1
: 59
:
: 0

براساس آمار موجود، اولین آزمایش مزرعه‌ای گیاهان تراریخت (transgenic) در سال 1986 انجام شد و تا سال 1997 در 45 کشور جهان 25000 آزمایش مزرعه‌ای روی بیش از 4000 گیاه تراریخت از 60 گونۀ مختلف انجام گرفته است. به رغم این واقعیت که استفاده از گیاهان تراریخت یکی از راه حل‌های مهم در اینجاد امنیت غذایی و اقتصادی درکشورهای در حال توسعه محسوب می‌شود، آمار و اطلاعات ارائه شده حاکی از آن است که این کشورها از این فناوری کمترین بهره را برده‌اند. تاکنون بیشتر مطالعات درمورد گیاهان مهم اقتصادی مانند ذرت، کلزا، گوجه‌فرنگی، سیب‌زمینی، سویا، پنبه و توتون بوده است. در نتیجۀ انتقال ژن، صفاتی مانند مقاومت به علف‌کش، مقاوت به حشرات و ویروس‌ها و تغییر کیفیت محصول در گیاهان تراریخت حاصل، بروز کرده است. افزایش سریع سطح زیر کشت گیاهان تراریخت از 8/2 میلیون هکتار در سال 1996 به 8/27 میلیون هکتار در سال 1998 (حدود 10 برابر) بسیار چشمگیر بوده و مبین توفیق به کارگیری این فناوری جدید است. اخیراً افزایش سطح زیرکشت تا 2/24 میلیون هکتار در سال 2000 گزارش شده است. گیاهان تراریخت نه تنها از افت محصول (به دلیل تنش‌های محیطی) جلوگیری می‌کنند، بلکه با کاهش مصرف سموم و کودهای شیمیایی در توسعل پایدار نقش به سزایی دارند. در این مقاله، جزئیات فعالیت‌های مربوط به ایجاد و رهاسازی گیاهان تراریخت در کشورهای صنعتی و در حال توسعه و ارزیابی اقتصادی این‌گونه گیاهان بحث شده است. بدیهی است که با کمک تحلیل اطلاعات موجود و تجربیات به دست آمده در دو دهۀ اخیر بهتر می‌توان راه را بگزید و تصمیم گرفت. 

نویسندگان: محمدعلي ملبوبي(*)
کلیدواژه ها:
دوره:  11 | شماره:  24 | تاریخ:  1380/5/1
: 58
:
: 0

تولید علم و خلق فناوری مستلزم اجرای پژوهش‌ها و «تبادل اطلاعات و نظرات» در بین پژوهشگران است. به دلیل محدودیت امکانات، هر دو فرایند نیازمند انتخاب و داوری مبتنی بر «معیارها» و «روش‌های» قابل اعتمادند. از آنجا که 1. معیارها کاملاً دقیق نیست و 2. در همۀ رشته‌های علمی نمی‌توان آنها را یکسان اعمال کرد، نقش روش یا فرایند تصمیم‌یگری اهمیت زیادی می‌یابد. روش یونان قدیم که متکی بر بحث و مجادلۀ منطقی بود در دورۀ رنسانس با تکیه بر متون به عنوان مبنا منسوخ گردید. در قرن نوزدهم گروه‌های خاصی (مانند انجمن‌های سلطنتی اروپا) تصمیم‌گیرندۀ اصلی رد یا قبول بودند، اما با گسترش علوم و پیدایش گرایش‌های متنوع در هر رشته، به تدریج نظرخواهی از متخصصان رواج یافت. پس از جنگ جهانی دوم، با افزایش سرمایه‌گذاری دولت‌ها در بخش پژوهش و نیاز به تصمیم‌گیری متمرکز، رقابت فشرده‌تر و داوری دشوارتر گردید. روش‌های رایج کنونی که با نام کلی «داوری خبرگان» Review “PR” (peer) شناخته می‌شود، عبارت است از فرایندهایی که طی آن گروهی از افراد شناخته شده در هر تخصص، طرح‌های پیشنهادی را مطالعه می‌کنند و در تصمیم‌گیری برای اعطای بودجه نقش اصلی را دارند. 

گرچه بیشتر جوامع علمی کنونی به مؤثر بودن روش PR معتقدند، ارزیابی‌ها و انتقادهایی نیز در مورد این روش مطرح شده است، مثلاً، گرایش‌های جدید احتمال موفقیت کمتری دارند یا پیشنهاد طرح‌ها و نظرات متناقض با باورهای عمومی محال یا بسیار دشوار می‌گردد، بنابراین علوم تجربی دچار تعصبات بازدارنده می‌شوند. چاپ مقالات با داده‌های غیرواقعی یا اعطای غیرعادلانل بودجه به طرح‌ها از جمله دلایل دیگر بر لزوم بازنگری در فرآیندهای داوری PR به شمار می‌روند. در طراحی این فرایند باید محدودیت‌های انسانی مانند حسادت، تمایل به جهتی خاص، وسوسۀ ربودن فکر و کند کردن رقیب همواره مدنظر قرار گیرد. در این مقاله با نقادی این روش‌ها، پیشنهادهایی  عملی برای اصلاح فرایندهای موجود و تطبیق آن با فرهنگ و تشکیلات کشوری ارائه خواهد شد. 

نویسندگان: ناصر تيموري خانه سري(*)
کلیدواژه ها:
دوره:  11 | شماره:  24 | تاریخ:  1380/5/1
: 61
:
: 0

شرکت‌های شیمیایی و دارویی در ایالات متحده، سالانه بیش از 17 میلیارد دلار برای پژوهش و توسعه خرج می‌کحنند: (Brennan 1997). ولی هنگام سنجش هزینه‌ها و منفعت‌ها، متأسفانه آن میزان دقتی که دربارۀ هزینه‌های سرمایه‌ای اعمال می‌شود در مورد پژوهش وتوسعه به کار نمی‌رود. این فقدان تحلیل مسائل به مشکلاتی در تخصیص هزینه پژوهش و توسعه برای دست‌یابی به بالاترین منفعت اقتصادی و نیز در ترغیب و پاداش به پژوهشگران منجر می‌شود.

این مقاله سه مسئله اساسی مدیریت پژوهش و توسعه را بحث می‌کند: چگونگی تخصیص پول در انواع گوناگون طرح‌ها و بالاخره چگونگی پاداش منصفانه به پژوهشگران. 

نویسندگان: عبدالمجيد ارفعي مقدم(*)
کلیدواژه ها:
دوره:  11 | شماره:  24 | تاریخ:  1380/5/1
: 55
:
: 1

-

نویسندگان: علي طايفي(*)
کلیدواژه ها:
دوره:  11 | شماره:  24 | تاریخ:  1380/5/1
: 56
:
: 1

-

نویسندگان: محمد نقي مهدوی(*) , محمد باقر غفرانی
کلیدواژه ها:
دوره:  11 | شماره:  24 | تاریخ:  1380/5/1
: 65
:
: 3

این مقاله گزیده‌ای از یافته‌های طرح مطالعاتی «سیاست‌گذاری‌های علم و فناوری برای کشور» است، که در چارچوب طرح سیاست‌گذاری کلان علم و فناوری برای کشور (مهدوی؛ 1378) تعریف و اجرا شده است. در این بررسی تاکنون تجربه‌ها و سیاست‌های 19 کشور مورد مطالعه قرار گرفته است. در این بررسی‌ تطبیقی از طبقه‌بندی موضوعی زیر استفاده شده است: سیاست‌گذاری علم فناوری، اقدام‌های حمایتی و انگیزشی، سیاست‌های اطلاع‌رسانی، سیاست‌های تحقیق و توسعه، سیاست‌های انتقال فناوری، ارتباط دانشگاه با صنعت، همکاری‌های بین‌المللی، ارزیابی سیاست‌ها و فعالیت‌های علوم و فناوری و شاخص‌ها.

نویسندگان: احمد حيدري عبدي(*)
کلیدواژه ها:
دوره:  11 | شماره:  24 | تاریخ:  1380/5/1
: 52
:
: 0

اعضای هیئت علمی یکی از ارکان اصلی نظام آموزش عالی کشور محسوب می‌شوند، در این میان دانشگاه‌های تازه‌تأسیس نظیر اردبیل و لرستان نقش برجسته‌ای در تأمین نیازهای آموزشی و پژوهشی و همچنین تربیت نیروهای متخصص مورد نیاز مؤسسات دولتی و غیردولتی دارند و می‌توانند با تربیت نیروهای متخصص باعث رشد و توسعه آن مناطق شوند.

براساس نتایج تحقیق انجام شده اکثر پاسخ‌گویان از امکانات موجود آموزشی و پژوهشی، رفاهی ـ معیشتی و تسهیلات علمی دانشگاه‌های اردبیل و لرستان ابراز نارضایتی کرده‌ه‌اند که در این مقاله به مکوارد مطرح شده با ذکر درصد اشاره شده است.

د ر پایان مقاله نیز با توجه به مسائل و مشکلات مربوطه پیشنهادهایی برای جذب اعضای هیئت علمی در دانشگاه‌های تازه‌تأسیس عرضه شده است. افزایش امکانات آموزشی و پژوهشی، کوتاه کردن مراحل تصویب و اجرای طرح‌های پژوهشی، برقراری ارتباط میان دانشگاه‌های یاد شده با دانشگاه‌ها و مؤسسات آموزش عالی و پژوهشی داخل و خارج از کشور، گسترش ارتباط میان دانشگاه‌ها و مراکز اجرایی و صنعتی، ایجاد رشته‌ها و دوره‌های آموزشی جدید، تقدیر و پشتیبانی مادی و معنوی از اعضای هیئت علمی، افزایش حقوق و مزایا، گسترش امکانات رفاهی ـ معیشتی، فراهم ساختن تسهیلات لازم جهت شرکت اعضای علمی در همایش‌ها و گردهمایی‌های علمی داخلی و خارجی و افزایش بورس‌های تحصیلی از جمله این پیشنهادات است. 

نویسندگان: فريدون عزيزی(*)
کلیدواژه ها:
دوره:  11 | شماره:  24 | تاریخ:  1380/5/1
: 56
:
: 0

-

نویسندگان: فتح الله مضطر زاده(*)
کلیدواژه ها:
دوره:  11 | شماره:  24 | تاریخ:  1380/5/1
: 56
:
: 2

-

نویسندگان: رضا منصوری(*)
کلیدواژه ها:
دوره:  11 | شماره:  24 | تاریخ:  1380/5/1
: 55
:
: 1

-