فهرست مقالات , سال 1379,دوره10 شماره 22 XML
نویسندگان: صبحی قاسم
کلیدواژه ها:
دوره:  10 | شماره:  22 | تاریخ:  1379/6/1
: 61
:
: 1

-

نویسندگان: مریم صراف زاده
کلیدواژه ها:
دوره:  10 | شماره:  22 | تاریخ:  1379/6/1
: 54
:
: 0

-

نویسندگان:
کلیدواژه ها:
دوره:  10 | شماره:  22 | تاریخ:  1379/6/1
: 55
:
: 3

-

نویسندگان: محمد باقر غفرانی
کلیدواژه ها:
دوره:  10 | شماره:  22 | تاریخ:  1379/6/1
: 55
:
: 6

در این مقاله، که برگرفته از «طرح سیاست‌گذاری کلان علم و فن‌آوری برای کشور» (غفرانی، 1378) است، دربارۀ تعاریف، ا هداف و کاربردهای آینده‌شناسی از جمله کاربرد آن در پیش‌بینی فن‌آوری، بحث شده است. آینده‌شناسی دانشی است که در دهه‌های پایانی قرن حاضر، پدید آمده است و برخلاف شیوه‌های سنتی، تا حدود زیادی بر اصول علمی تکیه دارد. آینده‌شناسی در سیاست‌گذاری علم و فن‌آوری نقش کانونی می‌یابد. روش‌های آینده‌شناسی به دو دستۀ تحلیلی و ذهنی، تقسیم می‌شوند. روش تحلیلی به روشی اطلاق می‌شود که می‌کوشد با استفاده از ابزارهای مختلف علمی یا استنتاج منطقی، آینده را از طریق تحلیل روند گذشته، پیش‌بینی نماید. این روش خود به سه گروه روش‌های عددی، گرافیکی و اسنتناجی، قابل تقسیم است. روش ذهنی متکی بر قضاوت و دیدگاه‌های انسانی است و به سه دسته روش‌های نظر‌سنجی، روایی و قضاوت ساختاریافته، تقسیم می‌شود. روش‌های پیش‌بینی فن‌اوری شباهت زیادی به روش‌های آینده‌شناسی دارند و به دلیل اهمیت آن‌ها در سیاست‌گذاری علمی و فن‌آوری، بسیاری از کشورها یا نهادهای بین‌المللی به ایجاد مؤسسه‌های پیشرو در امر ارزیابی و پیش‌بینی فن‌آوری اقدام کرده‌اند.

نویسندگان: علی طایفی
کلیدواژه ها:
دوره:  10 | شماره:  22 | تاریخ:  1379/6/1
: 49
:
: 3

-

نویسندگان: محمد باقر غفرانی
کلیدواژه ها:
دوره:  10 | شماره:  22 | تاریخ:  1379/6/1
: 59
:
: 2

تحلیل شرایط محیطی نظام توسعهۀ علم و فن‌آوری در کشور، به تفکیک محیط بین‌المللی، منطقه‌ای و اجتماعی (داخلی)، بخشی از فرآیند سیاست‌گذاری علم و فن‌آوری را تشکیل می‌دهد که در طرح سیاست‌گذاری کلان علم و فن‌آوری برای کشور به آن توجه شده است (غفرانی، 1378). در این نوشتار که برگرفته از گفتار هشتم گزارش اصلی طرح مذکور است، شرایط جغرافیایی ـ سیاسی، اقتصادی و فرهنگی منطقه، به ویژه موقعیت راهبردی ایران در منطقه، بررسی و نتیجه‌گیری شده است. تحلیل دقیق و مستمر تحولات، فرصت‌ها و چالش‌های منطقه‌ای، همچنان که در سیاست خارجی و سیاست‌های اقتصادی کشور نقش اساسی دارد، در هر نوع سیاست‌گذاری علم و فن‌آوری نیز نقش کانونی می‌یابد. وجود تعلقات مشترک فرهنگی ـ عقیدتی، سیطرۀ زبان فارسی و وجود ذخایر عظیم انرژی در منطقه، ضمن این که رسالت‌های فراملی (منطقه‌ای) مهمی را برعهدۀ نظام آموزش عالی، پژوهش و فن‌آوری در کشور قرار می‌دهد، بر اولویت‌های تحقیق و توعسه نیز به طور اساسی تأثیر می‌گذارد.
 

نویسندگان: غلامرضا ملک زاده
کلیدواژه ها:
دوره:  10 | شماره:  22 | تاریخ:  1379/6/1
: 53
:
: 1

لازمۀ برنامه‌ریزی درست و انتخاب راهبردی تحقیقاتی به منظور دست‌یابی به توسعه، به ویژه توسعۀ فنی و صنعتی، بررسی دقیق سوابق و تجربیات سایر کشورها در زمینۀ توسعه، به خصوص توسعۀ فرهنگی، و در نظر گرفتن موقعیت اقتصادی، سیاسی، جغرافیایی آن‌ها، تجزیه و تحلیل روش‌های مختلف به کار گرفته شده از سوی آن‌ها برای رسیدن به خوداتکایی ملی و شناسایی علل پیروزی‌هاو شکست‌های آن‌هاست. به عبارت دیگر، تنها با شناخت درست مسائل و درک موانع و مشکلات و برآورد قابلیت‌ها و امکانات است که می‌توان برنامه‌ای مناسب انتخاب و طرح‌ریزی کرد.
هدف این بررسی و دستیابی به الگو و چهارچوبی برای تعیین و تدوین راهبرد تحقیقات فن‌آوری کشور است. این تحقیق نشان می‌دهد، سازمان‌هایی که مراحل اساسی و اصولی تدوین راهبرد را تا حدودی در نظر داشته‌اند، در کار خود موفق‌تر از دیگران بوده‌اند. اگرچه اطلاعات مورد استفاده در تحقیق، جامع و کامل نبوده و نظیر تمام پژوهش‌های انجام شده از این دست با کمبود اطلاعات آماری مواجه بوده است، ولی به وضوح می‌توان دریافت که رعایت مواردی که به صورت گام به گام ارائه شده، راه رسیدن به موفقیت را هموار خواهد ساخت.
برای رسیدن به نتایج مورد نظر در این تحقیق، دو نوع بررسی مدنظر قرار گرفته است؛ نخست، بررسی مطالعات کتابخانه‌ای در خصوص تدوین راهبردها و استخراج اصول مهم و مفاهیم بنیادی با هدف تشخیص چگونگی کاربرد مفاهیم و اصول تدوین راهبردها و مؤسسات پژوهشی، به خصوص پژوهش‌های مربوط به عرصۀ فن‌آوری. به این منظور مطالعۀ مفاهیم و تعاریف راهبرد و فن‌آوری و تعیین گزینش بهترین و جامع‌ترین تعریف از این مفاهیم ضروری می‌نمود. دوم، بررسی پرسش‌نامه‌ای با هدف تعیین میزان کاربرد اصول و مفاهیم تدوین راهبردها در مؤسسات و سازمان‌های پژوهشی و مطالعۀ تأثیرات آن بر موقعیت سازمان‌ها.
بخش‌های مختلف این مقاله عبارت خواهند بود از: بررسی مفاهیم کلی و عوامل مؤثر بر تدوین راهبردهای پژوهشی، عرضل نتایج بررسی‌های میدانی حاصل از تجزیه و تحلیل پرسش‌نامه‌ها، و ارائۀ نتجیه‌گیری و پیشنهادهای پژوهشگران این مقاله.

نویسندگان:
کلیدواژه ها:
دوره:  10 | شماره:  22 | تاریخ:  1379/6/1
: 52
:
: 1

-