رشد علم: مفاهیم، نظریه‌ها و الگوها

نویسنده

هیئت علمی گروه علم اطلاعات و دانش‌شناسی، دانشگاه سمنان

چکیده

مسئولان کشور همواره بر رشد علم تأکید داشته‌اند و آن را از ویژگی‌های راهبری علمی دانسته‌اند. این پژوهش با هدف بررسی مفهوم رشد علم و شاخص‌های مربوط به آن انجام شده است. در واقع مفهوم رشد علم، معیارهای سنجش رشد علم، نظریه‌های حوزه رشد علم در قدیم و معاصر، الگوهای رشد علم و چگونگی استفاده از آن در مقاله بررسی شده است. یافته‌ها در دو بخش به مفهوم رشد علم پرداخته است. بخش اول مبانی نظری و بخش دوم مراحل مختلف رشد، الگوی رشد علم پرایس و الگوهای چهارگانه رشد علم است که مورد نقد و بررسی قرار گرفته است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Scientific Growth: Concepts, Theories and Patterns

نویسنده [English]

  • Hosein Moradi Moghadam
Associate Professor in Information Science and Knowledge Management, Semnan University
چکیده [English]

The growth of science has been always one of the issues that have been emphasized by the country's authorities and is considered as one of the scientific strategies features of the country. This research was conducted with the aim of examining the concept of the growth of science and its related indicators. In fact, the concept of the science growth and the criteria which it is evaluated by, the old and contemporary theories on science growth and the known patterns for science growth and also how they could be utilized are discussed in the present paper. The findings of this article deliberated the concept of science growth in two parts. First, the theoretical basis and in the second part, the different stages of growth, Price’s model of scientific growth and Quadruple Patterns of Science Growth have been reviewed.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Scientific Growth
  • Measuring the Scientific Growth
  • Theories and Patterns of Scientific Growth
[1]     دیانی، م. ح. «شواهد کاذب در بازنمود رشد علم ایران». کتابداری و اطلاع‌رسانی. 1389؛ 13 (4): 5-8.

[2]     Seetaram, G. Ravichandra Rao, I. K. "Growth of food science and technology literature: A comparison of CFTRI، India and the world". Scientometrics. 1995; 44 (1): 59-79.

[3]     Gilbert, G. N. "Measuring the growth of science: A review of indicators of scientific growth". Scientometrics. 1978; 1 (1).

[4]     Vinkler, p. "The evaluation of research by scientometric indicators". Oxford: Chandos Pub. 2010.

[5]     جان علیزاده چوب‌بستی، ح. «تحلیلی بر نظریه‌های اجتماعی توسعه علم و تکنولوژی». رهیافت. 1378؛ شماره 21. 35-46.

[6]     حیدری، غ. «پیش‌فرض‌های معرفت‌شناختی علم‌سنجی». کتابداری و اطلاع‌رسانی. 1389؛ 14 (1): 71-96.

[7]     داورپناه، م. ر. ارتباط علمی: نیاز اطلاعاتی و رفتار اطلاع‌یابی. تهران: دبیزش، 1386.

[8]     Fernandez-cano, A., Torralbo M. & Vallejo, M. "Reconsidering Price’s model of scientific growth: An overview". Scientometrics. 2004; 61 (3): 301-321.

[9]     Garfield, E. From the science of science to scientometrics: visualizing the history with Hist cite software. Present at: ISSI International conference, Madrid, 2007; June 25.

[10]    Gilbert, G. N. "Measuring the growth of science: A rearview of indicators of scientific growth". Scientometrics. 1978; 1 (1).

[11]    پائو، م. لی. مفاهیم ذخیره و بازیابی اطلاعات؛ ترجمه اسدالله آزاد و رحمت‌الله فتاحی. مشهد: دانشگاه فردوسی مشهد، 1379.

[12]    Furner, j. "Little book، big book: before and after litter science, big science". Journal of librarianship & information science. 2003; 35 (2): part I.

[13]    Fernandez cano, A. & Bueno, A. "Multivariate evaluation of Spanish education research journals''. Scientometrics. 2000; 55 (1): 87-102.

[14]    Gupta, B.M. & karsidapa, C. R. "Modeling the growth of literature in the area of theoretical population genetics". Scientometrics. 2000; 49 (2): 321-355.

[15]    Mabe M., & Amin, M. "Growth dynamics of scholarly and Scientific journals". Scientometrics. 2001; 51 (1): 147-162.

[16]    مرادی‌مقدم، ح. داورپناه، م. ر. دیانی، م. ح. «بررسی الگوی رشد علم ایران در حوزه علوم طی سال‌های 2010-1980». پژوهشنامه کتابداری و اطلاع‌رسانی. 1394؛ 5 (1)‌: 28-49.

[17]    کوهن، ت. ساختار انقلاب‌های علمی. ترجمه احمد آرام. تهران: سروش، 1369.